5jul

Geen hervorming auteursrecht in Europa

Vandaag drukte het Europees Parlement op de rem bij de geplande hervorming van het auteursrecht. Waarom en wat nu?

Het vergt één paragraaf theorie om te begrijpen wat er vandaag eigenlijk is gebeurd. Al een tijdje heeft Europa plannen om het auteursrecht te hervormen. Europa wil haar ééngemaakte markt kunnen digitaliseren en om dat mogelijk te maken, dienen de regels inzake auteursrechten en naburige rechten te worden aangepast. Ze moeten worden gemoderniseerd. Die hervorming begon in 2016 bij de Europese Commissie (de Europese Regering). Zij kwam op de proppen met een voorstel, dat vervolgens door het Europees Parlement werd bestudeerd en becommentarieerd. Dat gebeurt in Parlementaire Committees (werkgroepen), waarvan de belangrijkste de JURI-werkgroep is. Die JURI kwam begin deze maand naar buiten met een aangepast voorstel en vroeg vandaag aan het voltallig Parlement de toestemming om vanuit deze tekst verder te gaan praten met de Raad van Europa, met de verantwoordelijke Ministers van de verschillende Lidstaten. Ook hun toestemming is vereist vooraleer een nieuwe Europese regel effectief kan ingevoerd worden.

En het Parlement antwoordde vandaag met een neen. Dit voornamelijk omdat het voorstel een einde maakte aan het gratis gebruik van muziek en film door grote platformen als youtube en facebook. Een nobel doel waar niemand iets op tegen heeft, want het leeuwenaandeel van de uitvoerende kunstenaars worden niet of of onvoldoende betaald voor het onlinegebruik van hun werk. Maar, de uitwerking hield in dat alle platformen, groot en klein, verplicht zouden worden met een filtersysteem te werken. Omdat de platformen zelf verantwoordelijk werden voor de inhoud van hun gebruikers, moesten ze die voor publicatie checken en eventueel weren. Dit werd door meerdere lobbygroepen gebruikt om het einde van het vrij internet te verkondigen. En met succes.

Wil dit nu zeggen dat er niets zal veranderen? Wil dit nu zeggen dat je als muzikant of acteur nog minder beschermd gaat zijn tegen het online gebruik van je prestaties? Neen, het wil enkel zeggen dat het Europees Parlement meer tijd opeist om verder te werken aan een voorstel waar de meerderheid zich wél achter kan scharen. Want, die hervorming is nodig, daar is iedereen het over eens.

Er komt nu een periode aan waarin grote platformen zich zullen profileren als de beschermers van het vrije internet. Samen met onze partners binnen AEPO-ARTIS, volgt PlayRight de werkzaamheden van het Parlement verder op de voet op. Want, het voorstel gaat over véél meer dan een youtube-tax. Het gaat ook (en voornamelijk) over de bescherming die auteurs en uitvoerende kunstenaars verdienen wanneer hun werken en prestaties gebruikt en verhandeld worden binnen de ééngemaakte digitale Europese markt.

Wordt vervolgd.

4jul

De eerste PlayRight+ Prijzen 2018 zijn uitgereikt !

Het academiejaar 2017-2018 is officiëel afgelopen en de eerste proclamaties zijn dan ook achter de rug. Daar waar muzikanten en acteurs werden geproclameerd, ging dat natuurlijk gepaard met het uitreiken van de eerste PlayRight+ prijzen. In Hasselt en Gent gingen de eerste drie prijzen naar drie fantastische vrouwen.

PlayRight+ heeft bijzonder veel bewondering voor diegenen die er reeds van jongs af aan voor kiezen om van muziek of acteren hun toekomstig beroep te maken. Daarom biedt PlayRight+ aan alle hogescholen en universiteiten in België de mogelijkheid om aan pas afgestuurde muzikanten en acteurs een PlayRight+ Prijs ter waarde van 500 euro toe te kennen.

Stien Bovijn (foto: Geert Vanderslagmolen)

In Hasselt, bij PXL-Music, viel de keuze dit jaar op Stien Bovijn. Met “I will become someone I wanna be” maakte Stien een beklijvende Bachelorproef. Ze baseeerde zich op interviews met blinden en slechtzienden niet enkel om vanuit de ervaring van mensen met een visuele handicap muziek te schrijven, maar ze vertrok ook bij het brengen van de muziek vanuit hun leefwereld. Dit resulteerde in een concert in totale duisternis, een totaalervaring waarbij alle andere zintuigen werden gestimuleerd en zelfs gemanipuleerd.

Wil je Stien in de toekomst aan het werk zien, volg haar dan via www.stienbovijn.be of op facebook.

In Gent, aan de School of Arts, vielen Marie Van Den Bogaert en Loes Swaenepoel in de prijzen.

Marie Van Den Bogaert

Marie Van Den Bogaert studeerde af als muzikante en ontving de prijs voor haar uitstekend niveau als uitvoerend muzikante, hetgeen ze aantoonde met haar eindconcert, passend “closure” genoemd. Het was een lyrische cluster van songs, met knipogen naar de neo-soul, mythologie en symbolisme, die verraste en ontroerde.

Ontdek haar veelzijdigheid op haar soundcloud: https://soundcloud.com/vandenbogaertmusic.

Loes Swaenepoel

Ook Loes Swaenepoel kreeg in Gent een PlayRight+ Prijs. De eerst die door de School of Arts uitgereikt voor een alumni van de afstudeerrichting Drama. Loes is een topactrice! Als Loes speelt is de kloof tussen persoon en speler heel klein. Er is een grote directheid tussen haar en het publiek. Ze speelt juist, eerlijk en onpretentieus, zonder zichtbare inspanning en zonder al te veel psychologische inleving. Ze heeft ook een grote fijnzinnigheid als speelster. Ze kan zeer goed bewegen en speelt vanuit het fysieke detail. Er lijkt een voortdurende instabiliteit ingebouwd te zijn waardoor er steeds iets op het spel staat, steeds iets staat te gebeuren dat een onverwachtse uitkomst heeft.

Ook in het professionele werkveld werd ze al opgemerkt en opgepikt, zowel in het theater als in film. Zo zie je haar binnenkort aan het werk in de film “De Collega’s 2.0.” als ‘iets met een K’.

In Gent en Hasselt zijn de PlayRight+ Prijzen 2018 reeds uitgereikt. In het najaar zal PlayRight+ zeker ook nog aanwezig op de proclamaties in Brussel, Mons en Luik.

Wordt vervolgd

18mei

PlayRight nodigt u uit voor de algemene vergadering op 18 juni 2018

Op maandag 18 juni 2018 vindt vanaf 14 uur de Algemene Vergadering van PlayRight plaats in de Beursschouwburg aan de Auguste Ortsstraat 20-28 te 1000 Brussel. De Algemene Vergadering wordt om 16u30 gevolgd door een drink in het Beurscafé (op het gelijkvloers van de Beursschouwburg).

Net als vorig jaar kunt u uw aanwezigheid op de Algemene Vergadering en op de Bijzondere Vergaderingen bevestigen via uw PlayRight portaal . Via uw online dossier kunt u ook een volmacht geven. Artiesten die geen vennoot zijn, kunnen niet deelnemen aan de Algemene Vergadering maar kunnen wel een aanvraag doen om vennoot te worden en te blijven voor de komende jaren: hier vindt u de procedure terug.

Merk op dat u uw aanwezigheid of de toekenning van een volmacht dient te bevestigen voor 10 juni 2018.

Indien u geen stappen heeft ondernomen binnen de gestelde termijnen, wordt u de toegang tot de Algemene Vergaderingen geweigerd en is uw volmacht evenmin rechtsgeldig. Indien u geen online verbinding kunt maken, verzoeken wij u vriendelijk telefonisch contact op te nemen met PlayRight op het nummer 02/421 53 41.

16apr

Oproep tot kandidaten om te zetelen in de Raad van Bestuur van PlayRight

De Raad van Bestuur is het beslissingsorgaan van onze beheersvennootschap, dat onder andere het beleid en de strategie van PlayRight uitstippelt. Als dusdanig is de Raad een cruciaal orgaan als het gaat om de verdediging van de rechten van uitvoerende kunstenaars.

 

Hierbij roepen we u dan ook graag op om als lid van de Raad van Bestuur actief deel te nemen aan het bestuur van uw beheersvennootschap, teneinde haar projecten, plannen en toekomstvisie mee vorm te geven.

Dit jaar zijn er vier bestuursmandaten in te vullen:

  • Een Nederlandstalige muzikant(e),
  • Een Franstalige muzikant(e)
  • Een Nederlandstalige actrice / acteur
  • Een Franstalige actrice / acteur

Wil u meewerken aan het bestuur van UW beheersvennootschap? Stel u dan nu kandidaat voor een van de bestuursmandaten, in functie van uw artistieke hoofdactiviteit.  Hoe doet u dit? Stuur uw kandidatuur naar r.peereboom@playright.be, vergezeld van een:

  • korte persoonlijke presentatie (curriculum vitae);
  • een foto (formaat JPEG of PNG) in twee bestanden.

De kandidaturen moeten ten laatste op VRIJDAG 4 MEI zijn ingediend.

Uw kandidatuur wordt daarna bekendgemaakt aan alle vennoten, zodat zij de kandida(a)t(e)(n)(s) van hun voorkeur kunnen verkiezen tijdens de Algemene Vergadering van MAANDAG 18 JUNI aanstaande.

Ter info : U ontvangt nog een oproep voor de Algemene Vergadering en een toegang tot de tool waarmee u uw aanwezigheid kunt bevestigen. Noteer MAANDAG 18 JUNI (vanaf 13u) alvast in uw agenda. We geven eveneens al mee dat de Algemene Vergadering gevolgd wordt door een evenement en een drink waarop u uiteraard van harte uitgenodigd bent.

5apr

Kabelrechten: een gemeenschappelijk front van de artistieke sector

Auteurs, regisseurs, scenaristen, uitvoerende kunstenaars en producenten vormen één gemeenschappelijk front voor uw kabelrechten: het gaat hier om een historisch akkoord, waarmee de volledige artistieke sector een sterk signaal stuurt naar minister Kris Peeters. Die bereidt op dit moment een wet voor over de kabelrechten.

DE KABELRECHTEN: BASISPRINCIPES

De Belgische wetgeving over naburige rechten werd al in 2014 aangepast en kende aan uitvoerende kunstenaars en auteurs een eigen recht op vergoeding voor de retransmissie via de kabel toe. Dit systeem voorziet ook dat de kabelmaatschappijen de vergoeding moeten betalen aan de collectieve beheersmaatschappijen die de auteurs, de producenten en de uitvoerende kunstenaars vertegenwoordigen. Waarom? Dankzij de kabelmaatschappijen kwamen uw werken langs een stabiel kabelnetwerk tot in de huiskamer.kabelretransmissie

Maar bepaalde kabelmaatschappijen beweren dat ze het signaal niet meer zoals vroeger opvangen in een oud formaat en verwerken, om het vervolgens verder te kunnen delen. In plaats daarvan  zouden ze het signaal gewoon exact doorgeven zoals het bij hen binnenkomt : een techniek die directe injectie genoemd wordt. Bijgevolg vinden ze dat ze alleen hun leverancier moeten betalen, de tv-zenders.

directe injectie

Wil dat zeggen dat ik, voor die directe injectie er kwam, wel kabelrechten ontving?

NEE, jammer genoeg! Een kabelabonnee betaalt een stukje “auteursrechten” op zijn maandelijkse factuur. Dat bedrag moet verdeeld worden onder de zenders, de producenten, de auteurs en de uitvoerende kunstenaars. Maar op dit moment zien de uitvoerende kunstenaars geen cent. Waarom? Omdat er sinds 2014 amper iets gedaan is opdat de beheersmaatschappijen dit geld zouden kunnen gaan innen bij de kabelmaatschappijen. Erger nog, in het kader van de modernisering van de auteursrechten en de naburige rechten die minister Kris Peeters beoogt, negeert hij de rechthebbenden volledig en garandeert geen vergoeding in het kader van de directe injectie. Dat is trouwens één van de actiepunten die De Acteursgilde, GALM, FACIR, l’Union des Artistes en PlayRight aankaartten in de campagne “Kris, artiesten werken ook “.

Maar vandaag zijn het niet alleen de uitvoerende kunstenaars die in opstand komen: aan de vooravond van een interkabinettenwerkgroep, waarin deze voorontwerpen voor nieuwe wetsvoorstellen voorgesteld werden, legden de Belgische collectieve beheersmaatschappijen voor auteursrechten en naburige rechten en de sectororganisaties, inclusief de producenten, een gemeenschappelijke verklaring af. Die kunt u hier nalezen. De 19 ondertekenaars van deze verklaring zijn het eens over een beslissend en fundamenteel punt, nu het voorstel van Kris Peeters rond de directe injectie uw kabelrechten definitief in gevaar brengt:

Een onoverdraagbaar recht op vergoeding voor de auteurs, de uitvoerende kunstenaars en de producenten, en dit “ondanks” de  directe injectie. In andere woorden, we beschouwen de kabelmaatschappij als een aparte economische speler en dat blijft hij hoe dan ook. Er is dan ook geen enkele reden om een bestaande vergoeding af te schaffen, op basis van een technologische innovatie: de kabeldistributeurs moeten dus, zoals de wet voorschrijft, het recht op vergoeding van de uitvoerende kunstenaars respecteren.

Gemeenschappelijke verklaring van de collectieve beheersmaatschappijen voor auteursrechten en naburige rechten ivm het voorontwerp voor het wetsvoorstel rond directe injectie

Deze verklaring is historisch, omdat ze een sterk en duidelijk signaal stuurt aan de bevoegde minister. Die bereidt een wetsvoorstel voor dat tv-zenders en kabelmaatschappijen bevoordeelt en ingaat TEGEN zij die beschermd moeten worden door de wetgeving over auteursrecht: de auteurs, uitvoerende kunstenaars en producenten.

En nu?

De ondergetekenden van deze verklaring hopen dat de minister zich niet langer doof houdt en dat ze eindelijk gehoord zullen worden. Van onze kant blijven we u informeren over de toekomst van uw rechten.

6mrt

Je naburige rechten zijn voortaan roerende inkomsten tot het tegendeel wordt bewezen

Goed nieuws ! Het Hof van Cassatie heeft onlangs een einde gemaakt aan de praktijk van de belastingadministratie waarbij deze de inkomsten uit naburige rechten en auteursrechten die het plafond van 59.970 EUR (voor 2018) overstijgen automatisch als beroepsinkomsten belast.

Sedert 2013 moeten alle inkomsten uit auteursrechten en naburige rechten verplicht worden vermeld in de belastingaangifte, onder de rubriek roerende inkomsten. Het gaat hier over de optelsom van al je inkomsten uit naburige rechten en auteursrechten. Niet enkel het bedrag dat je van PlayRight ontvangt, maar ook wat je eventueel ontvangt van een andere beheersvennootschap of van een producent.

Tot aan het grensbedrag van 59.970 EUR heb je recht op een voordelige roerende voorheffing van 15%. Boven deze grens moet de algemene voorheffing voor roerende inkomsten worden toegepast, met name 30%.

Onterechte herkwalificatie

Maar, in de praktijk voegde de belastingadministratie deze inkomsten automatisch toe aan je beroepsinkomsten, waardoor ze werden belast aan het progressief tarief van 25% tot 50%. En dit draaide meestal uit in het nadeel van de uitvoerende kunstenaar. En dus werd aan het Hof van Cassatie gevraagd zich hierover uit te spreken.

Het Hof had geen oren naar de automatische herkwalificatie en besliste dat  het voortaan aan de belastingadministratie is om aan te tonen dat de inkomsten uit naburige rechten beroepsinkomsten zijn. Bij gebreke daaraan moeten ze beschouwd worden als roerende inkomsten, ook boven het plafond van 59.970€.

Vraag een herziening aan!

En dat is goed nieuws! Ben je onlangs zelf getroffen door een automatische herkwalificatie, vraag dan zeker een herziening aan.

En laten we hopen dat deze uitspraak van het Hof van Cassatie nu ook de RVA en RSZ zal inspireren om het roerende karakter van naburige rechten te respecteren.

5mrt

Anke Jochems ontvangt de laatste PlayRight+ Prijs 2017

PlayRight+ heeft bewondering voor diegenen die er reeds van jongs af aan voor kiezen om van muziek of acteren hun toekomstig beroep te maken. Daarom bieden we aan alle hogescholen en universiteiten in België de mogelijkheid om aan pas afgestudeerde muzikanten en acteurs een PlayRight+ Prijs toe te kennen. Een geldprijs ter waarde van 500 euro voor een alumni die gedurende de opleiding uitblonk als vertolker.

Voor de lichting 2017 konden we deze week op de LUCA School of Arts te Leuven (Lemmensinstituut) de laatste keer een PlayRight+ uitreiken.

Anke Jochems

En die prijs kwam terecht in de handen van Anke Jochems die afstudeert als Master of Arts Drama. Ze werd door de jury geselecteerd omwille van haar veelzijdigheid als performer. Niet enkel taalkundig is Anke bijzonder sterk, ze beschikt ook over de nodige muzikale compenties. Een rasechte allround performer.

Wil je Anke een keer bezig zien op de planken, neem dan een kijkje in haar goedgevulde agenda op www.ankejochems.com. Ze staat de komende maanden op de planken met Sneeuwlicht, Knorren en Kussen alsook haar eigen afstudeerproject “Alone with Everybody”.

Wil jij dat jouw opleiding een PlayRight+ Prijs uitdeelt aan haar lichting 2018? Neem dan contact op met ons via: .

Hoe deelnemen ?

De PlayRight+ prijs 2018 is bestemd voor:

  • Studenten van geaccrediteerde hogescholen en universiteiten.
  • Opleidingen tot muzikant of acteur van het niveau Bachelor of Master.
  • Studenten die hun opleiding afronden en hun diploma behalen tijdens de proclamaties van 2018.
1feb

Billijke vergoeding voor muzikanten en acteurs: Kris Peeters houdt voet bij stuk

Begin december 2017 lanceerden De Acteursgilde, FACIR, GALM, Union des Artistes en PlayRight samen een campagne over billijke vergoeding: Kris, artiesten werken ook. Deze campagne stelde de plannen van minister Kris Peeters, die bevoegd is voor auteurs- en naburige rechten, aan de kaak. Waar staan we nu, een paar weken later?

“Wij schrijven veel liever een song dan een brief aan een politicus.”

Zo opende Tom Kestens in oktober een artikel in De Morgen. In deze open brief richtte de muzikant zich tot Kris Peeters, de minister van Werk, Economie en Consumenten, die instaat voor intellectueel eigendom, en dus voor auteurs- en naburge rechten. Heel wat artiesten lieten sindsdien van zich horen…

Achtergrond

In het kader van de modernisering van de koninklijke besluiten in verband met de billijke vergoeding kregen we tijdens de zomer van 2017 informatie over een aantal wetsvoorstellen en wetsontwerpen. Deze plannen, die voorgesteld werden als voorlopige aanzetten, betekenden een regelrechte aanval op de vergoedingen die aan de basis liggen van de rechten voor uitvoerende kunstenaars en draaiden de klok fel terug. In overleg met de sectororganisaties werden een aantal prioriteiten vastgelegd, waaronder de dringende noodzaak om de uitvoerende kunstenaars te informeren en de plannen aan te klagen, die als doel hadden om:

  • vrije beroepen niet langer te laten betalen voor de billijke vergoeding, die ten goede komt aan muzikanten;
  • de billijke vergoeding voor acteurs af te schaffen;
  • de uitvoerende kunstenaars te passeren, zodat ze niet kunnen genieten van hun kabelrechten.

(Zie het volledige webdossier)

Kris, artiesten werken ook

De campagne Kris, artiesten werken ook, die voorgesteld werd op 7 december 2017, sensibiliseerde de artiesten voor deze wetsvoorstellen en -ontwerpen van het kabinet van de minister. Wat is er sindsdien gebeurd?

Billijke vergoeding - Kris,artiesten werken ook

Er volgden meerdere ontmoetingen, overlegmomenten en vergaderingen tussen de sectororganisaties en het kabinet van de minister en die gaan nog verder. Deze dialoog wordt aangehouden, maar Kris Peeters lijkt zijn plannen door te willen zetten, tot het bittere einde. Twee koninklijke besluiten over de billijke vergoeding verschenen op 29 december 2017 in het Belgisch Staatsblad.

KONINKLIJK BESLUIT VAN 17 DECEMBER 2017 OVER DE BILLIJKE VERGOEDING

  1. Sinds 1995 vecht PlayRight opdat uitvoerende kunstenaars ook, en in overeenstemming met de wet, kunnen genieten van de vergoeding die op dit moment geïnd wordt voor muziek op de werkplek. Die ging alleen naar de auteurs en de producenten van geluidswerken, een oud zeer dat eindelijk rechtgezet wordt met dit nieuwe koninklijke besluit.
    Maar het besluit voorziet geen overgangsperiode voor de beheersorganisaties om de huidige manier van werken uit te breiden en aan te passen voor een derde begunstigde. Dit leidt tot tegenstrijdigheden, zowel voor wie de vergoeding moet betalen als voor de beheersorganisaties die de bedragen innen.
  2. Een van de meer problematische aspecten van het koninklijke besluit gaat over de vrijstelling voor vrije beroepen. Tot  01/01/2018 moest een dokter, die muziek liet horen in zijn wachtzaal, een billijke vergoeding betalen van € 62,09. Die billijke vergoeding werd doorgestort als naburige rechten naar muziekproducenten en muzikanten, met een verdeelsleutel van 50/50. Sinds 1 januari 2018 moeten vrije beroepen deze billijke vergoeding niet meer betalen. Gevolg: een verlies aan rechten voor muzikanten en producenten, dat ingeschat wordt op één miljoen euro per jaar.
  3. Algemeen gesproken legt het kader van dit nieuwe koninklijke besluit voorwaarden en procedures op, die het erg moeilijk maken voor PlayRight (voor uitvoerende kunstenaars) en SIMIM (voor producenten) om snel en efficiënt te blijven innen en verdelen.

KONINKLIJK BESLUIT VAN 22/12/2017

Dit besluit maakt een onderscheid tussen fonogrammen (geluidswerken) en audiovisuele prestaties en vertraagt het invoeren van een billijke vergoeding voor acteurs.  Gevolgen:

  1. Voor de vierde keer stelt de minister de realisatie van een billijke vergoeding voor acteurs uit. Het geduld van de acteurs wordt eindeloos op de proef gesteld…
  2. Het onderscheid dat dit koninklijk besluit maakt, tussen muzikanten en acteurs, is allesbehalve onschuldig. Het laat de minister toe om een juridisch kader te creëren, dat in een tweede fase de billijke vergoeding voor acteurs helemaal afschaft.

Gewapend met twee nieuwe koninklijke besluiten, die de rechten van de artiesten nu écht aanvallen, volhardt Kris Peeters in de boosheid. De Acteursgilde, FACIR, GALM, Union des artistes en PlayRight blijven de minister ontmoeten. In februari een nieuwe aflevering, wordt vervolgd…

Op zoek naar lectuur?

17 DECEMBER 2017. – Koninklijk besluit betreffende de billijke vergoeding van de uitvoerende kunstenaars en producenten voor de openbare uitvoering van fonogrammen of bij uitzending van fonogrammen via de omroep

22 DECEMBER 2017. – Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 19 april 2014 tot bepaling van de inwerkingtreding van de wet van 19 april 2014 houdende de invoeging van boek XI “Intellectuele eigendom” in het Wetboek van economisch recht en houdende invoeging van bepalingen eigen aan boek XI in de boeken I, XV en XVII van hetzelfde Wetboek, en van de wet van 10 april 2014 houdende invoeging van de bepalingen die een aangelegenheid regelen als bedoeld in artikel 77 van de Grondwet, in boek XI “Intellectuele eigendom” van het Wetboek van economisch recht, houdende invoeging van een bepaling eigen aan boek XI in boek XVII van hetzelfde Wetboek, en tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek wat de organisatie van de hoven en rechtbanken betreffende vorderingen inzake intellectuele eigendomsrechten en inzake transparantie van het auteursrecht en de naburige rechten betreft

23jan

Naar een modernisering van collectief rechtenbeheer?

Na de jaarlijkse nieuwjaarsdrink, die door heel wat uitvoerende kunstenaars gesmaakt werd, blikt voorzitter van PlayRight Luc Gulinck terug op het voorbije jaar.

Als voorzitter van PlayRight heb ik me dikwijls geroepen, ja zelfs gedwongen gevoeld om op enigszins militante wijze een overheidsinstantie of twee, drie de mantel uit te vegen. Steevast omwille van hun gebrek aan daadkracht, inzicht of engagement in de tenuitvoerlegging of het wezen van de naburige rechten. Dat ga ik voor een keer niet doen. Of toch niet rechtstreeks. Het zal u dus verbazen dat de naam Kris Peeters slechts één maal zal vallen, en dan nog louter als opstapje naar een breder verhaal dat ik u ter overdenking wil meegeven.

Luc Gulinck, Voorzitter van PlayRight

Maar laat ik vooreerst toch ook even terugkijken op vorig jaar. Daar valt veel over te zeggen, omdat het voor onze sector in het algemeen weer zeer bewogen was. “Never a dull moment in het collectief beheer”, zeggen wij wel eens bij PlayRight; meer als aangename vaststelling dan als klacht. Wat ik alleszins tot mijn grote genoegen heb mogen ervaren in de laatste maanden van 2017 is dat wij er, door gezamenlijke inspanningen met de belangenorganisaties van artiesten aan Franstalige en Nederlandstalige kant (acteurs en muzikanten), in zijn geslaagd een momentum te creëren bij de mensen waarvoor we het allemaal doen: nooit eerder zagen we namelijk een dergelijke mobilisatie, een zodanig uitgesproken sense of urgency bij onze uitvoerende kunstenaars omtrent de voorliggende, kwalijke plannen van de minister die ik dus niet zou vernoemen. Ik durf zelfs zeggen dat het een uniek moment was in de vaderlandse geschiedenis van het entertainmentbedrijf: zij die mee de basisgrondstof leveren voor dat entertainment spraken zich luid en duidelijk uit met de boodschap dat hun rechten gerespecteerd moeten worden, en die boodschap werd door de buitenwacht op empathische wijze opgepikt en gedeeld. Ik ben oprecht trots dat we daar met PlayRight de basis voor hebben kunnen leggen.

Een van de vele strijdpunten aan de orde in dat afgelopen jaar, waren de plannen van de Belgische overheid om de billijke vergoeding te herijken. Daar valt veel over te zeggen. Iets opvallends dat we te horen kregen op onze laatste vergadering op het kabinet van de bevoegde minister die ik niet zou vernoemen, wil ik er toch even uitlichten. Beleid en administratie hadden het namelijk eenstemmig over een “Modernisering” – met hoofdletter M, zo rolde het uit de monden – van het kader van die billijke vergoeding. Is dat zo? Is dit nu de giant leap forward waarvoor een overheid zich op de borst mag kloppen? Ik meen van niet. Voor een echte modernisering van het rechtenkader van de creatieve krachten in muziek en audiovisueel is heel wat meer nodig: vooral moed en durf om de fundamenten van het systeem ten gronde te herzien en te herdenken. Wat bedoel ik daarmee?

Vooreerst dat de regeling van het nieuwe Koninklijk Besluit billijke vergoeding helemaal niet modern maar oubollig is, en zelfs asociaal. De digitale exploitatie van prestaties van uitvoerende kunstenaars valt er nog steeds buiten, er worden loopholes voor betalingsplichtigen in voorzien die onmiskenbaar negatieve impact zullen hebben, terwijl de socioculturele sector niet meer lijkt te zullen kunnen bogen op zijn aloude gunsttarieven. Alles samen wordt de regeling in se nog complexer dan ze al was, niet in het minst omwille van de legistieke onvolkomenheden en fouten waarvan het KB blijk geeft. Modern is dat niet, volgens ons.

Een waarlijk moderne visie op rechten en rechteninning kan volgens ons veel verder gaan, omvattender zijn én tegelijk eenvoudiger. Wij denken daar zelfs in alle bescheidenheid het recept voor te hebben. Een recept overigens dat – zo konden we bij diverse gelegenheden en in publicaties in binnen- en buitenland al vaststellen – ook in academische kringen ingang begint te vinden. Opdat auteurs- en naburige rechten weer voluit in het teken zouden staan van de leefbaarheid en duurzaamheid van carrières van makers en uitvoerders, is namelijk een grootscheepse paradigmaverschuiving nodig. De premisse moet simpelweg luiden dat wie gebruik maakt van artistieke content – voor commercieel gewin dan wel louter utilitair (en alles daar tussenin) – daar ook proportioneel, in relatie tot inkomsten of behaalde voordelen, moet voor betalen. Daarbij dient technologieneutraliteit het sturende principe zijn: ongeacht het businessmodel of de toegepaste techniek, exploitatie- of distributiewijze: de gebruiker betaalt een percentage van zijn omzet.

Dat principe kan worden toegepast op de all-you-can-eat-modellen van usual suspects als Spotify, Netflix, Deezer, Apple Music, maar ook op omroepen, kabeldistributeurs, digitale dienstenverstrekkers, diensten die opslag in de cloud leveren, enzovoort. Het kan gelden voor lineair aanbod, voor on demand-diensten en voor nog te ontwikkelen fenomenen. Geen discussies meer over het geslacht der engelen, die worden misbruikt om rechthebbenden te ontzeggen wat hen toekomt; zoals inzake directe injectie, publieke mededeling, de value gap, enzovoort. Wie content gebruikt, betaalt een percentage van zijn omzet (hoeveel dat moet zijn durf ik te denken, maar nog niet te opperen) aan de collectieve beheersorganisaties (al dan niet overkoepelend), die het onder de rechthebbenden verdelen. Daarbij moet onvermijdelijk het zo geconsacreerde exclusieve recht een andere, meer genuanceerde invulling krijgen: met andere woorden, meer het gehalte aannemen van een vergoedingsrecht. Dergelijk systeem zou door zijn eenvoud goed vallen bij gebruikers, uitermate transparant zijn voor zowel vergoedingsplichtigen als rechthebbenden, en aan consumenten een soort van fair trade-garantie bieden dat hun bijdrage ten goede komt aan zij die er recht op hebben. Alles samen zou de omwenteling tot een ingrijpende vereenvoudiging van het door de buitenwacht als ondoorzichtig en complex ervaren systeem leiden.

Langs die lijnen durven wij dromen. U kan dat utopisch vinden, maar we menen dat daarmee een gezond en duurzaam collectief beheer kan worden verankerd voor de lange termijn en voor generaties na ons. Daarvoor moeten we als sector ook durven onze achterhoedegevechten opzij zetten en verenigd de buitenwereld tegemoet treden. Dat inzicht wens ik u. We zullen onze ideeën ter zake met PlayRight vanaf nu alleszins uitdrukkelijk uitdragen, er discussies over aangaan en overheden mee bestoken. Opdat de ontzaglijke waarde die onze artiesten creëren voor de maatschappij weer voor een billijk stuk terugvloeit naar hen, en het niet langer bij uitstek de economische krachten zijn die er hun voordeel uit puren.

Luc Gulinck,

Voorzitter van PlayRight

23jan

Afscheid van met zonder woorden

Op maandag 22 januari werd in de Roma in Antwerpen de Belgische première gehouden van de documentaire ‘Michel, Acteur verliest de woorden.’ Een documentaire over acteur Michel Van Dousselaere die werd gerealiseerd met de steun van PlayRight+.

Michel Van Dousselaere

In 2014 wordt bij Michel progressieve afasie vastgesteld. De ziekte heeft zijn taalvermogen aangetast en het is duidelijk dat hij niet langer meer zal kunnen acteren. Maar, Michel kiest ervoor om zelf te kiezen hoe lang ‘niet langer’ nog zal duren en hij krijgt hierbij de steun van regisseur Ola Mafaalani die hem een rol geeft in het stuk Borgen. Met behulp van moderne technologie slaagt Michel er toch nog in deze laatste rol te vertolken.

Michel’s echtgenote Irma besluit om deze fase van zijn … van hun leven vast te leggen op film en samen met Patrick Minks bokst ze een pracht van een documentaire in elkaar. De documentaire toont Michel als mens, als vader, als grootvader, als patient, als partner, maar vooral als acteur. Een groot acteur die ondanks het verlies van zijn taal vecht voor zijn plaats op het podium, vecht voor zijn publiek.

Zelfs zonder woorden toont Michel zich een groot acteur. En dat werd duidelijk toen hij na afloop van de vertoning een minutenlange staande ovatie ontving van een overvolle Roma, voor het merendeel gevuld met collega-acteurs.

De documentaire zal binnenkort te zien zijn in de cinema en werd ook geselecteerd voor de komende editie van Docville in maart.