Welke inkomsten liggen aan de basis van mijn rechten?

In België komen de inkomsten die aan de basis liggen van je naburige rechten van vier vergoedingen:

  1. De billijke vergoeding (voor muziek),
  2. Privé-kopie (voor muziek & audiovisueel),
  3. Leenrecht (voor muziek & audiovisueel),
  4. Jaarlijkse aanvullende vergoeding (voor sessiemuzikanten),

Deze inkomsten dienen als compensatie voor het feit dat muzikaal en audiovisueel werk na een opname, waaraan je meegewerkt hebt als uitvoerende kunstenaar, geëxploiteerd kunnen worden zonder je toestemming.

1- De billijke vergoeding voor mededeling aan het publiek:

De billijke vergoeding is een verplichte licentie, die betaald moet worden wanneer muziekopnames verspreid worden in een publieke ruimte. Deze vergoeding wordt betaald door de omroepen (radio’s). De handelaars, de horeca en organisatoren van een evenement die op een secundaire manier gebruik maken van de muziekopnames moeten deze licentie ook betalen. Het recht op een billijke vergoeding berust op de rechten voor mededeling aan het publiek, die elke muzikant heeft en waarvan hij/zij geen afstand kan doen.

Als tegenprestatie moet wie aansprakelijk is een billijke vergoeding betalen, om de uitvoerende muzikanten en de producenten te vergoeden. Het gaat dus om een financiële compensatie, om gebruik te maken van de muziek zonder voorafgaande toestemming van de artiesten en producenten voor verspreiding in de publieke ruimte. Die wordt geïnd door Honebel en Outsourcing Partners. Zij storten de billijke vergoeding door naar SIMIM, voor het aandeel van de muziekproducenten, en naar PlayRight, voor het aandeel dat toekomt aan de uitvoerende kunstenaars. De twee collectieve beheersorganisaties krijgen een evenredig deel (50/50). Daarna verdelen PlayRight en SIMIM deze vergoeding onder hun aangesloten leden.

2- Privé-kopie

De wet staat toe dat muziek en films gekopieerd worden op apparaten en dragers zoals cd’s, tablets, USB-sticks,… zonder voorafgaande toestemming van de auteurs, uitvoerende kunstenaars en producenten, op voorwaarde dat ze alleen gebruikt worden voor privédoeleinden.

Als tegenprestatie genieten de rechthebbenden van een vergoeding, de “vergoeding voor prive-kopie”.  Deze vergoeding wordt afgehouden bij de aankoop van apparaten en dragers  (die vastgelegd zijn in een koninklijk besluit). De vergoeding wordt geïnd door Auvibel en dan in drie gedeeld voor de collectieve beheersmaatschappijen die de rechten vertegenwoordigen van:

  • Uitvoerende kunstenaars (PlayRight),
  • Producenten,
  • En de auteurs.

3- De vergoeding voor het Leenrecht

De uitvoerende kunstenaars genieten ook van een vergoeding voor het leenrecht. Deze vergoeding is gebaseerd op hetzelfde principe als dat van de privékopie:  bibliotheken lenen nu eenmaal werken uit, daarom storten ze een vergoeding voor rechthebbenden van opnames waar deze aan meegewerkt hebben. Daarna worden die rechten verdeeld onder de  aangesloten uitvoerende kunstenaars, volgens een of meerdere referentiejaren.

Auvibel is het bedrijf dat als opdracht heeft om dat stuk te verdelen van de vergoedingen die ingezameld worden door Reprobel. Auvibel verdeelt telkens een derde onder:

  • de uitvoerende kunstenaars,
  • de auteurs
  • en de producenten.

4- De jaarlijkse aanvullende vergoeding

Overal in Europa werd de beschermingstermijn voor de naburige rechten van muziekopnames verlengd van 50 tot 70 jaar: de producent moet dus 20% van de inkomsten afstaan aan de beheersorganisatie die de muzikanten vertegenwoordigt. Zo kunnen veel muzikanten, die hun rechten afgestaan hadden aan producenten in ruil voor een forfaitair bedrag, toch vergoed worden. Zo trekken producenten niet als enige profijt uit deze verlenging. In januari 2017 verkreeg PlayRight het officiële mandaat om deze vergoeding te innen en te verdelen. Dit geldt voor opnames die gemaakt werden sinds 1963.

Terwijl we dit schrijven werkt PlayRight procedures uit om die vergoedingen te innen bij de producenten van geluidswerken, om die vervolgens te verdelen onder de betrokken muzikanten. PlayRight heeft deze rechten dus nog niet geïnd en zal niet nalaten om de sessiemuzikanten te informeren zodra we de vergoedingen kunnen toekennen.